Ook in Nederland wordt vreemd met privacy omgesprongen

Geschreven door Pieter Taffijn. Geplaatst in Sociale innovatie.
Hot

verbinding, inspiratie, community, coöperatie, samen, verbinden, verandering, vernieuwing, inspiratie, inspiratieplatform, mensen, inspireren,

Het moment dat het voor mij duidelijk was dat het allemaal anders zou kunnen, was op een herfstige namiddag in november 1977. Een postbode meldde zich met een aangetekend stuk. Het mij door een advocatenkantoor toegezonden pakketje documenten was helaas open geraakt.

Als ik gewoon tekende voor onbeschadigde ontvangst, kreeg ik het pakje terstond uitgereikt. Anders nam hij de zending mee terug en zou er een interne procedure moeten worden begonnen, om de oorzaak van de beschadiging te achterhalen. En dat zou nog wel enige tijd in beslag gaan nemen.... Ik kende het verhaal, want - welk toeval toch - het was de derde keer dat een naar mij gezonden poststuk beschadigd was geraakt.

Het begon dus wel erg vreemd te worden. Net als het rare geluid tijdens het telefoneren, alsof ik in een kelder zat met af en toe een nooit eerder opgemerkt klikje. Zou het kunnen komen omdat ik (samen met een psychiater, een hoogleraar en enkele advocaten) lid was van de begeleidingsgroep van de in Nederland opgepakte leden van de Rote Armee Fraktion? Eerst schuif je dat van je af, zoiets denken is toch pure paranoia? Maar toen ik van mijn medeleden vergelijkbare verhalen hoorde, was de kanteling een feit. De beschadigingen van de poststukken waren veroorzaakt door mensen die de inhoud wilden zien. En dat rare geluid in de telefoon? Niemand van mijn buren had er last van, dus leek het wel heel erg op afluistertechniek. Mijn vertrouwen in de overheid, als beschermer van mijn veiligheid en privacy, verdampte.

Verlies

Zoals met zoveel zaken in ons leven, raakte het incident op de achtergrond. Ik kreeg het druk met ander werk en zeker ook met mijn gezin. In december 1977 werd onze tweede zoon geboren en dat vervulde mij gelukkig weer met volop positieve gedachten en vooruitzichten. Maar later kwamen de gedachten over het schenden van privacy weer terug. Als opinieredacteur las ik er veel over en ook door mijn vrijwilligerswerk voor Amnesty en Vluchtelingenwerk raakte ik ervan doordrongen dat het verlies van privacy en het verlies van vrijheid wel heel erg dicht tegen elkaar aan schurken. Dat geldt zeker niet alleen voor landen waar geen sprake is van democratie en het eerbiedigen van mensenrechten. Ook in ons eigen toch zo keurige land wordt vreemd met privacy omgesprongen.

Overal en altijd

We worden overal en altijd in de gaten gehouden. Als we over de snelweg rijden zijn we vrijwel altijd in het zicht van een camera en komt ons kenteken in een database terecht. Zo is bekend wanneer we waar waren. Tanken we onderweg dan legt de camera bij de benzinepomp dat vast. Bij veel geldautomaten is dat niet anders. In winkels hangen camera’s, in stadsgebieden zijn ze er ook evenals in het openbaar vervoer. Dankzij onze mobiele telefoon kan altijd worden uitgevogeld waar we ons (ongeveer) bevinden. Als we naar onze familie in New York willen moeten we een lange vragenlijst invullen en op Schiphol kijkt de bodyscan onder onze kleren.
Onze providers weten wanneer we met wie belden. Google weet waarnaar we op zoek zijn. Facebook onthoudt alles van ons en van ons gebruiksgedrag. De fiscus heeft altijd al alles van ons geweten. Er is geen land ter wereld waar de politie zoveel telefoontaps pleegt als in Nederland. Justitie wil ook nog de bevoegdheid krijgen om ieders computer te hacken om te kijken of er geen kwalijke dingen mee worden gedaan.

Veiligheid

Mag ik vinden dat het schenden van mijn privacy door de overheid de spuigaten uitloopt? Nee, dat mag ik niet, want het gebeurt slechts ter wille van mijn veiligheid en die van de andere burgers van dit land. Big Brother is watching you, we zijn er gewend aan geraakt. Als je niets hebt te verbergen, hoef je je daar niet druk om te maken, hoor ik nog weleens om me heen zeggen. Je reinste flauwekul natuurlijk, zolang je niet weet wie wat over je bewaart. Die hoeveelheid gegevens is gigantisch. Het zijn de gegevens van álle burgers, er hoeft geen sprake meer te zijn van enige verdenking. Het is nodig om het terrorisme te kunnen bestrijden, is het antwoord van de overheid op de vraag waarom alles wordt verzameld, opgeslagen en bewaard. Ik zou daar mee kunnen leven als er een concrete aanwijzing is die het schenden van mijn privacy zou rechtvaardigen.

Net zoals u heb ik geen idee waar al die verzamelde gegevens zijn opgeslagen. Ik weet niet wie er toegang tot heeft of wie zich toegang kan verschaffen via een illegale achterdeur. Als Nederland de rechtsstaat wil zijn die het zegt te zijn, dan heeft de burger er het recht op te weten wie er gegevens over hem verzamelt, welke gegevens dat zijn en vervolgens ook hoe en door wie ze worden gebruikt.

Opnieuw kantelen

Ik zou willen dat er weer een kanteling kwam waardoor ik het vertrouwen in mijn overheid terug krijg. Heel simpel gezegd: privacy is een pijler van de rechtsstaat. We hebben daarvoor wederzijds vertrouwen nodig en niet, zoals het nu lijkt, dat ik niet te vertrouwen ben tot het tegendeel is bewezen. Ik wil niet in een strafrechtstaat leven, waarin iedereen een verdachte is die continu in de gaten dient te worden gehouden om onheil te voorkomen. Als de overheid zich het recht toe-eigent zich niets aan te trekken van mijn privacy en de democratische controlemiddelen tekortschieten, is er geen plek meer waar ik onbevangen mezelf kan zijn. Dan zou me een duistere toekomst wachten. Dat wil ik niet. Dat wil ik ook voor mijn familie, vrienden, bekenden en de lezers van dit boek niet. Ik denk dat geen zinnig mens in een dergelijke toekomst wil en kan leven. Dus zal er een beweging op gang komen om privacy weer het belang te geven dat het hoort te hebben. Dan krijg ik mijn vertrouwen in de overheid weer terug. De enige vraag die nog rest:

Wanneer komt mijn terugkanteling?

Het Kantelingsalfabet

Dit is het hoofdstuk Privacy uit Het Kantelingsalfabet, geschreven door Pieter Taffijn. Het Kantelingsalfabet is een uniek boek met 320 pagina’s en 90 hoofdstukken van meer dan 100 auteurs. Deelnemende auteurs zijn onder andere Jan Rotmans, Guido van de Wiel, Nynke Schaaf, Richard van der Lee, Sabine van Baal, Henkjan Smits, Crystal Kwee en Arko van Brakel. Vanuit de gedachte 'Verandering begint met delen' is het eBook Het Kantelingsalfabet gratis en exclusief verkrijgbaar bij De Alfabetboeken door te klikken op de afbeelding.

verbinding, inspiratie, community, coöperatie, samen, verbinden, verandering, vernieuwing, inspiratie, inspiratieplatform, mensen, inspireren,


Pieter Taffijn

Auteur: Pieter Taffijn

22 5

Pieter Taffijn is voormalig journalist en hoofdredacteur en tegenwoordig personal assistant en zelfstandig tekstschrijver. Daarnaast is hij co-founder van uitgeverij De Alfabetboeken en bestuurslid van Coöperatie InVerbinding.


Bespreek dit artikel

INFO: You are posting the message as a 'Guest'







×