Organisatieverandering: blijvende oplossingen bestaan niet

levenslang-1 > Organisatieverandering: blijvende oplossingen bestaan niet | inVerbinding

Panta rhei, ouden menei - Heraclitus - De Griekse filosoof Heraclitus zei het al in de vijfde eeuw voor Christus: “Alles stroomt en niets is blijvend”. Hij stelde dat het zoeken naar het duurzame en het onveranderlijke tevergeefs was. 

Het is juist het feit dat alles veranderlijk is, waar we zeker van kunnen zijn. Alles en iedereen is voortdurend in beweging: de mens, de natuur, de organisaties, de politiek, de maatschappij. Niet alleen is er continu verandering, ook staat alles in tegenstelling tot iets anders. Het conflict tussen these en antithese leidt tot synthese, de voortdurende strijd tussen tegendelen brengt de ontwikkeling op gang.

Het leven kent geen stilstand, voortdurend is er verandering en beweging. Van chaos is echter geen sprake. De bewegingen voltrekken zich in nauwkeurig verlopende cycli. Denk daarbij aan de bewegingen in het atoom, de omloopbanen van sterren en planeten, de beweging van het licht, de beweging van leven naar dood en van dood weer naar nieuw leven. Zo zijn er ontelbare bewegingen, elkaar kruisend en elkaar rakend en alle in een grote samenhang. Alles stroomt en niets is blijvend.

Blijvende oplossingen bestaan niet

Die blijvende beweging en verandering zijn essentieel in ons bestaan. Maar toch is de mens eeuw na eeuw op zoek naar consolidatie. Hij wil alles goed regelen, probeert blijvende oplossingen te vinden. Tot halverwege de vorige eeuw leek dat aardig te lukken. De blijvende oplossingen duurden weliswaar ook niet langer dan enkele decennia, maar gaven in ieder geval enige tijd rust. In de huidige tijd volgen de veranderingen elkaar zo snel op dat een oplossing die vijf jaar soelaas biedt al tot de uitzonderingen behoort. Met als ongewenste bijwerking, dat deze oplossing de volgende oplossing tegenhoudt.

Wat ons mensen werkelijk uniek maakt tegenover andere diersoorten is de mogelijkheid om onszelf te veranderen door gebruik te maken van onze geest en onze gedachten. - Dale Carnegie

De mens probeert niet alleen ontwikkelingen om zich heen te beheersen, maar heeft zichzelf ook geconsolideerd. Veel is er veranderd in het leven, maar de mens is dezelfde gebleven. Hij blijft graag vasthouden aan het oude, het bekende. Dat geldt voor zijn omgeving, maar ook voor de mens zelf. De wereld om hem heen verandert met een nauwelijks meer bij te benen snelheid. Technologische vernieuwingen zijn er elke dag. Robotica, 3d-printing, big data, moleculaire genetica, om enkele voorbeelden te noemen, ontwikkelen zich razendsnel. Die opmars is onstuitbaar en voert de mens naar een onvoorspelbare toekomst waarin geen plaats is voor blijvende oplossingen. De mens weet dat wel, maar heeft grote problemen met het aanvaarden ervan. Hij zoekt stabiliteit. Maar zoals altijd en met alles, staat die stabiliteit in tegenstelling tot iets: progressiviteit. Die tendensen houden elkaar in evenwicht, maar het zoeken naar stabiliteit is vaak nadrukkelijker aanwezig.

Wees meester en vormgever van jezelf - Friedrich Nietzsche

Als niets blijft zoals het is, als alles verandert, waarom zou de mens dan niet kunnen veranderen? Natuurlijk kan het wel, maar er is wel een reis naar jezelf voor nodig. Loslaten van het veilige, het vertrouwde, is spannend en angstig tegelijk. Vasthouden aan het oude is veel fijner dan het op zoek gaan naar je innerlijk en je overtuigingen, (voor)oordelen, gewoontes en ideeën in beweging zetten. Je daar van losmaken voert je echter wel tot je kern. Je bent niet het product van je omgeving maar je kunt zelf bepalen wat er met je leven gebeurt. Je kunt zelf je leven vormgeven door te veranderen. Het is niet de vraag of dat mogelijk is en of je het kan, maar het is de vraag of je het wilt.

Vrijheid door zelfvertrouwen

Iedere dag, steeds opnieuw, schept de mens zijn eigen werkelijkheid. Hoe makkelijk is het niet daarbij de schuld voor wat er gebeurt buiten zichzelf te zoeken. ‘Het overkomt me, ik kan er niets aan doen.’ De oorzaak van alles ligt voor de mens die zijn eigen koers nog niet heeft durven uit te zetten ergens anders. Bij de opvoeding, bij het systeem, bij de overheid of bij het kapitaal. Die gedachten zijn niet prettig, maar wel vertrouwd. En vertrouwd is veilig en dat is wel fijn. Die gedachten loslaten is de eerste stap op weg naar jezelf. De oude vertrouwde negatieve gevoelens over anderen en over zichzelf omzetten in positieve gedachten geeft de mens het zelfvertrouwen dat nodig is om in vrijheid te kunnen leven.

Wie zelfvertrouwen heeft kan op een volwassen en open manier omgaan met de stroom van veranderingen in zichzelf. Die stroom levert dan positieve energie op in plaats van negatieve energie door constant te proberen het oude vast te houden. Deze mens heeft ook geen angst om nieuwe dingen op te pakken, maar de durf om het oude vertrouwde van zich af te schudden. Verandering is niet langer een bedreiging, maar een uitdaging omdat hij weet dat ook moeilijkheden niet eeuwig zijn. Zelfvertrouwen geeft de durf nieuwe dingen op te pakken. De mens die de zin van zijn bestaan heeft ontdekt en weet dat hij zelf zijn koers kan bepalen, durft uit zijn comfortzone te stappen om zichzelf en zijn omgeving te veranderen.

Op eigen kracht

Dankzij zelfvertrouwen vindt de mens de kracht om te kunnen gaan met zijn eigen leven. Zelfvertrouwen leidt tot groei, het maakt de mens weerbaar en minder afhankelijk van wat ‘men’ van hem vindt. Hij is zich bewust van zijn eigen kwaliteiten, erkent dat hij ook zwakke punten heeft, maar leert ook daar positief mee om te gaan. Hij gunt zich het plezier van zijn successen omdat hij weet dat hij die bereikt door eigen kunnen en niet door toevallige omstandigheden buiten zichzelf. Hij voelt zich beter, krijgt een positieve uitstraling en functioneert beter in zijn relatie en in zijn werk.

Er is moed voor nodig om jezelf te leren kennen en te veranderen. Maar het levert een veel beter leven op. Daarom is het nog steeds zo ontzettend waar wat Jean Louis Pisuisse al in 1917 zong:

Je leeft maar heel kort, maar een enkele keer
En als je straks anders wilt kun je niet meer
Mensch, durf te leven.

Het Veranderalfabet

Dit is een hoofdstuk van Pieter Taffijn uit Het Veranderalfabet. Een inspirerende co-creatie van uitgeverij De Alfabetboeken met Richard van der Lee, Pieter Taffijn, Margreet Oostenbrink, Erwin Damhuis, Ingrid Bennink, Robert den Broeder en Hans Kwakman. Het Veranderalfabet is als eBook voor € 3,95 verkrijgbaar bij De Alfabetboeken door op de afbeelding te klikken.

verander-200 > Organisatieverandering: blijvende oplossingen bestaan niet | inVerbinding


Interessant blog? Like it op Facebook, +1 op Google, Tweet het of deel dit blog op andere bookmarking websites.

Geschreven door
Top Blogger

Pieter Taffijn is voormalig journalist en hoofdredacteur en tegenwoordig personal assistant en zelfstandig tekstschrijver. Daarnaast is hij co-founder van uitgeverij De Alfabetboeken en bestuurslid van Coöperatie InVerbinding.


Bespreek dit artikel

INFO: You are posting the message as a 'Guest'