Het onderwijs is niet gebaat bij hokjesdenken

Geschreven door Richard van der Lee. Geplaatst in Leren & onderwijs.
Hot

 

Het moment dat het voor mij duidelijk was dat het allemaal anders zou kunnen, was in mijn jeugd. Kanteling, oftewel doen omkeren (betekenis volgens Etymologisch Woordenboek van het Nederlands), is namelijk de rode draad in mijn leven en dit begon al heel vroeg. Soms veroorzaakt door toeval, maar meer dan geregeld een bewuste keuze.

En natuurlijk kon ik dit in mijn jonge jaren niet plaatsen en mijn omgeving ook niet, met het gevolg dat ik te maken kreeg met het label:

Pas op! Lastig!

Mijn kantelmomenten

Mijn kantelmomenten, dat zijn er vele! Ik denk terug aan de momenten dat ik op de lagere en middelbare school niet goed kon meekomen, mede daardoor ongewenst gedrag ging vertonen en niet in het gewenste ‘hokje’ paste. Het ongeluk, waardoor ik twee jaar niet kon lopen met als vooruitzicht een rolstoel, wat er uiteindelijk voor zorgde dat ik in 1996 echt ging nadenken over mijn toekomst. De afronding van een HBO-Bedrijfskunde en een MBA binnen een periode van iets meer dan drie jaar. Het schrijven van de dissertatie Visie op Talent, waarbij ik in aanraking kwam met het geweldige boek Het Element van Sir Ken Robinson. Het einde van een dienstverband van 14 jaar bij Rabobank door een reorganisatie, waardoor ik vanaf eind 2013 werkzoekend ben. Het vormgeven van ‘hobby’s’, zoals Uitgeverij De Alfabetboeken en daarnaast Coöperatie InVerbinding, de opvolger van het inspiratieplatform Century of Talent. En niet te vergeten de geboorte en het opgroeien van drie schitterende en inspirerende dochters, alhoewel ik bijna te laat besefte dat dit de momenten zijn waar het echt om gaat in plaats van alleen maar met werk en studie bezig te zijn. Kortom, kantelmomenten genoeg!

Een vergezicht

Wanneer ik vanuit mijn reis door het leven een vergezicht schets over kanteling, dan kom ik uit bij het onderwijs, in combinatie met het herkennen en durven ontwikkelen van talentdiversiteit. Als je dit los van de opvoeding en kinderopvang bekijkt, in relatie tot de beïnvloeding door overheden en andere partijen, dan begint dit bij toetreding van kinderen tot het primair onderwijs. Het probleem is echter dat het (primair) onderwijs in Nederland wordt bedolven onder verstikkende regelgeving en daarnaast te maken heeft met een enorme kaalslag door continue (verkapte) bezuinigingen. Gevolg is dat veel welwillende docenten niet toekomen aan het op vernieuwende wijze geven van aandacht en ruimte aan de ontdekkingsreis van kinderen met betrekking tot het eigen talent. Daarnaast zorgt dit er ook voor dat het delen van kennis tussen docenten onderling, maar zeker ook met de wereld buiten het onderwijs, in het gedrang of zelfs helemaal niet op gang komt. Hierdoor komt op dit gebied de broodnodige innovatie en verandering onvoldoende tot stand. Mijn constatering als ouder, ondernemer en ook als bestuurder in het primair onderwijs is dat veel politici en andere bestuurders binnen Nederland onvoldoende beschikken over een langetermijnvisie, wanneer het gaat over de relatie tussen (primair) onderwijs en de innovatieve economie. Over gemiste kansen en mogelijkheden tot kanteling gesproken!

De tegenovergestelde stap

Als de BV Nederland meer innovatie en groei van mens, organisatie en samenleving wenst te realiseren, dan is de eerste stap juist het tegenovergestelde van bezuinigen. Dus ondernemerschap durven tonen en starten met daadwerkelijke toekomstgerichte investeringen, te beginnen in het primair onderwijs. Dit met het doel om voor kinderen een onderwijsomgeving te creëren waarin talentdiversiteit niet alleen in woord, maar ook in daad aan de oppervlakte kan en mag komen. Uiteindelijk zal dit op de middellange en lange termijn zorgen voor (financiële) profits voor individuen, overheid en bedrijfsleven, waarbij ook nog eens de concurrentiepositie voor al deze partijen wordt verbeterd. Wat willen we nog meer!

Begin met een visie

En natuurlijk, het huidige onderwijssysteem heeft de samenleving en daarmee ook het bedrijfsleven veel goeds gebracht, maar dat wil niet zeggen dat collectief achterover leunen een optie is in tijden van verandering. Nee, het gaat er om continu te durven leren van andere methodieken en inzichten, waarbij het overigens niet zinvol is over te gaan tot klakkeloos kopiëren. Dit laatste werkt niet, gezien verschillen op onder andere het gebied van cultuur. Maar als we dan toch een voorbeeld nemen dan is het succes van het onderwijs in Finland wel een interessante. De basis van dit succes is namelijk de volgende gedachte als fundament voor visievorming, die staat weergegeven in het artikel Vrijheid is de aantrekkingskracht van het onderwijs in Finland (Trouw, 2013):

Je moet geen beleid ontwikkelen om de beste te worden, maar omdat je iets wilt bereiken met onderwijs.

Benut talentdiversiteit

Wanneer dit uitgangspunt wordt doorgetrokken naar de innovatieve economie, dan is duidelijk dat het onderwijs niet gebaat is bij nog meer efficiencymaatregelen, extra controles en allerlei vormen van hokjesdenken. Het draait allereerst om focus en ook acceptatie dat ‘de beste van de klas op alle gebieden zijn’ een utopie is. Waar het uiteindelijk om gaat, is het benutten van het surplus aan creativiteit en diversiteit van talent, dat wel degelijk aanwezig is maar nu vaak onder de oppervlakte blijft door het huidige onderwijssysteem. Dit alles met als doel een duurzame samenleving te realiseren. En voor wie? Nu, voor onszelf en de generaties die na ons komen en ook een bijdrage willen leveren aan een gezamenlijke welvaart, die reikt tot ver over onze landsgrenzen.

Investeer!

Investeren in de kwaliteit van (primair) onderwijs is daarom een rendabele toekomstgerichte en vooral noodzakelijke investering. Het wordt dus tijd dat alle betrokken partijen op dit gebied de krachten bundelen en het niet alleen houden bij praten, ad hoc besluitvorming en controle- en maakbaarheidsdenken op basis van spreadsheetfundamentalisme. Deze laatste vorm van denken is wellicht ook te zien als een talent, alleen in de huidige omstandigheden één die zorgt voor afbreuk in plaats van meerwaarde voor de ontwikkeling tot een passend onderwijssysteem. Onderwijs waarin kinderen de ruimte krijgen hun talenten te ontdekken en benutten. Voor nu en de toekomst!

Education is the most powerful weapon which you can use to change the world.
-Nelson Mandela

Het Kantelingsalfabet

Dit is een hoofdstuk uit Het Kantelingsalfabet, geschreven door Richard van der Lee, initiatiefnemer van Het Kantelingsalfabet en Inspiratieplatform InVerbinding.works. Het Kantelingsalfabet is een uniek boek met 320 pagina’s en 90 hoofdstukken van meer dan 100 auteurs. Deelnemende auteurs zijn onder andere Jan Rotmans, Guido van de Wiel, Nynke Schaaf, Richard van der Lee, Sabine van Baal, Henkjan Smits, Crystal Kwee en Arko van Brakel. Vanuit de gedachte 'Verandering begint met delen' is het eBook Het Kantelingsalfabet gratis en exclusief verkrijgbaar bij De Alfabetboeken door te klikken op de afbeelding.

verbinding, inspiratie, community, coöperatie, samen, verbinden, verandering, vernieuwing, inspiratie, inspiratieplatform, mensen, inspireren,

 


Richard van der Lee

Auteur: Richard van der Lee

188 44

Onder de naam The CommunityMakers inspireert Richard van der Lee dagelijks mensen en organisaties, zodat zij hun dromen kunnen realiseren. Dit doet hij in de rol van organisatieadviseur en certified facilitator & workshopdesigner LEGO® Serious Play™, op basis van het motto:

Reduce complexity | Stimulate connectivity

Daarnaast is Richard (mede-oprichter) en community builder van uitgeverij De Alfabetboeken, waar ook het Inspiratieplatform InVerbinding.works sinds 2016 onderdeel van uitmaakt.


Bespreek dit artikel

INFO: You are posting the message as a 'Guest'







×