Onderwijs: op weg naar individuele leerpaden

Geschreven door Incidentele Co-createuren. Geplaatst in Leren & onderwijs.
Hot

verbinding, inspiratie, community, coöperatie, samen, verbinden, verandering, vernieuwing, inspiratie, inspiratieplatform, mensen, inspireren,

Het moment dat het voor mij duidelijk was dat het allemaal anders zou kunnen, was toen ik na vele jaren onderwijs nog nauwelijks aansluiting vond binnen de maatschappij. Mijn kinderdromen behoorden tot het verleden en mijn ambities leken überhaupt een utopisch fenomeen.

De negatieve spiraal waarin ik was beland, was haast fatalistisch en via een crisisopname belandde ik in een klinische opname. Een traject dat na meervoudige verlenging uiteindelijk een jaar zou duren.

Buiten de boot

Diverse studies laten zien dat slechts een deel van de scholieren en studenten op school aansluiting vindt bij hun talenten en leerstijlen. De rest valt helaas buiten de boot en moet zelf maar een reddingsboei zoeken, of verzuipt simpelweg in onze achterhaalde didactische benadering. Deze 'tirannie van de meerderheid' is een mank punt van het systeem. Gelukkig komt er steeds meer weerstand. Vanuit de wetenschap, het professionele kader, ouders, opvoeders en natuurlijk de leerlingen en studenten zelf.

Al vroeg afgestompt

De afgelopen jaren hebben velen mij gevraagd naar het kantelpunt in mijn onderwijskundige reis. Een uitdagende vraag, die maar moeilijk te beantwoorden is. Alle obstakels in het onderwijs hebben mij al vroeg afgestompt. Er was een steevaste worsteling met lesmethoden, sociale interactie en ethiek. Ik had ook een mismatch met mijn sociale groep, omdat ik er alleen bij kon horen door me aan te passen. Als reactie zocht ik veelvuldig het conflict op met docenten.

Mijn gemoedstoestand daalde naar een dieptepunt

De voortzetting van mijn scholing verliep in eerste instantie niet veel beter. Zo kwam het tot een klinische opname. Ik werd blootgesteld aan diagnoses. Iets waar ik mij trouwens niet om bekommerde. Diagnoses zijn wat mij betreft uiterst functioneel. Ze verschaffen inzicht in talenten, onvermogen en voorkeuren waardoor je in staat wordt gesteld om je leven doelgerichter op orde te krijgen. Ik vind overigens dat diagnoses een grondig specialistisch traject vergen en ik ben ook wars van zelfdiagnoses.

Maar goed, er was duidelijk iets niet in de haak met mijn psychische gesteldheid. Jarenlange gevoelens van eenzaamheid en buitensluiting hadden genoeg hints gegeven om te bevatten dat er 'iets' in mij afwijkend was. Dat ‘iets’ bleek ietsje meer te zijn en mijn dossier bouwde zich al aardig snel op. Doordat het zo laat herkend werd, konden zich diverse aanverwante stoornissen ontwikkelen. Ik kreeg een ernstige depressie en mijn zelfbeeld was verpulverd.

Het studeren weer opgepakt

Na mijn therapie begon ik met studeren, gestimuleerd door mijn psychiater en mijn toenmalige vriendin, inmiddels mijn vrouw. Ditmaal ronduit succesvol. Mijn educatie voor en na mijn opname staan dan ook in schril contrast met elkaar. De schoolverlater was ineens een excellente student geworden. Een opzienbarende ontwikkeling. Toch bleken er nog veel overeenkomsten. Nog altijd was voor mij de passieve participatie ondraaglijk. Stilzitten en luisteren was simpelweg niet aan mij besteed (en geloof me, ik heb het geprobeerd). Om die reden koos ik er dan ook voor om zoveel mogelijk colleges te verzuimen en de lesstof autodidactisch te leren. Iets waar ik al sinds mijn kindertijd een voorkeur voor had. Tijdens mijn studie bedrijfskunde was ik hooguit vijfmaal in de les. Mijn afwezigheid was niet altijd gewenst en zorgde meer dan eens voor problemen. Daarbij kwam de ergernis van anderen wanneer ik nooit kwam opdagen en wel het hoogste cijfer haalde.

Als volwassene kon ik me losmaken van de leerplichtwet. Die wet is gestoeld op een prachtige intentie. Wat mij er echter in fascineert is dat we dit beleidsinstrument streng handhaven, terwijl het chronisch ontbreekt aan onderwijs dat aansluit op de behoeften van leerplichtige leerlingen.

Mijn dieptepunt ontpopte zich als een katalysator

Mijn nieuwe motivatie was een cruciale ontwikkeling. Door de steun van mijn vriendin deed ik het ook voor haar. Zo werd het eerdere diepe dal een katalysator. Er kwam weer ruimte voor nieuwsgierigheid, dat ik vertaalde naar de wens om de wereld te begrijpen. Mijn jarenlange passieve rol zorgde nu voor een honger naar kennis. Nachtenlang worstelde ik het ene boek na het andere door. Op zoek naar inzichten, kennis, antwoorden op levensvragen en ook simpelweg het internaliseren van noodzakelijke lesstof voor één van mijn vier studies. Hoe meer ik las, des te groter werd mijn drang tot lezen en begrijpen. En ik accepteerde informatie niet meer simpelweg, maar ik beoordeelde het eerst kritisch voordat ik het verenigde met mijn bestaande denkbeelden en -kaders.

Mijn extreme kanteling

Ik ontwikkelde mij van kan klinisch schoolverlater en klinisch debacle tot excellente student en internationaal en multidisciplinair wetenschapper. Het kantelen in mijn leven is extreem geweest. Geen enkele leraar op de basisschool had dit voorzien. Toch is het uiterst merkwaardig dat er niet eerder één en ander geconstateerd is. Als dat wel was gebeurd, was mijn reis wellicht eenvoudiger geweest. De eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat het dan misschien minder verrijkend was geweest.

Op weg naar individuele leerpaden

Hoe kun je dit nu vertalen naar wat er nodig is voor motiverend onderwijs? Onderwijs lijkt vaak immuun voor verandering. Innovatie wordt vaak bemoeilijkt door een dogmatische houding, de politiek eromheen en natuurlijk de knikkers (lees: financiële middelen). Blijft dat het moeilijk te verkroppen is dat academische inzichten ons al jarenlang aantonen dat het onderwijs anders moet. En ook de frequente signalen vanuit de samenleving zijn geenszins te bagatelliseren. Het is tijd dat er wordt geluisterd naar de luide stem van ouders, professionals, politici en academici. En hun stem zal ook gehoord worden. Een kantelmoment is wat mij betreft op handen. Eén waarbij technologie in mijn ogen een steeds prominentere rol zal gaan spelen, bijvoorbeeld door het aanbieden van gepersonaliseerde manieren van leren en individueel adaptief onderwijs. Technologie kan worden ingezet als een verlengstuk van de docent. Denk hierbij aan intensievere ad hoc monitoring en sturing, een aanbod op basis van individuele leerwensen - bijvoorbeeld inzichtelijk gemaakt door neuronale voorkeuren - en zeker ook via de inzet van big data en learning analytics. Er liggen vele mogelijkheden voor onze voeten. Nu nog de wil om ermee aan de slag te gaan.

Het Kantelingsalfabet

Dit is het hoofdstuk Ontblokken uit Het Kantelingsalfabet, geschreven door Peter Riezebos. Het Kantelingsalfabet is een uniek boek met 320 pagina’s en 90 hoofdstukken van meer dan 100 auteurs. Deelnemende auteurs zijn onder andere Jan Rotmans, Guido van de Wiel, Nynke Schaaf, Richard van der Lee, Sabine van Baal, Henkjan Smits, Crystal Kwee en Arko van Brakel. Vanuit de gedachte 'Verandering begint met delen' is het eBook Het Kantelingsalfabet gratis en exclusief verkrijgbaar bij De Alfabetboeken door te klikken op de afbeelding.

verbinding, inspiratie, community, coöperatie, samen, verbinden, verandering, vernieuwing, inspiratie, inspiratieplatform, mensen, inspireren,

 



Incidentele Co-createuren

Auteur: Incidentele Co-createuren

174 76

Geregeld krijgen wij interessante blogs aangeboden van mensen die incidenteel schrijven. Uiteraard willen wij vanuit de gedachte Verandering begint met delen hiervoor ook de gelegenheid bieden.


Bespreek dit artikel

INFO: You are posting the message as a 'Guest'







×