Geschreven door Incidentele Co-createuren. Geplaatst in Leren & onderwijs.
Hot

verbinding, inspiratie, community, coöperatie, samen, verbinden, verandering, vernieuwing, inspiratie, inspiratieplatform, mensen, inspireren,

Het moment dat het voor mij duidelijk was dat het allemaal anders zou kunnen was …. toen ik op enig moment achterom keek en zag dat, hoewel ontzettend veel mensen in staat zijn om fundamenteel na te denken over ontwikkeling van kinderen, het onderwijs feitelijk niet verandert. Misschien komt het wel door de titel: onderwijs.

 Door die titel te gebruiken gaan we uit van de beroepsbeoefenaar die het onderwijs verzorgt, terwijl we prediken de leerlingen centraal te stellen en dus het leren en ontwikkelen van jonge mensen.

Een brede blik

Mijn functies binnen het onderwijs waren die van leerkracht, adjunct-directeur, directeur, opleider, adviseur, beleidsmaker, procesmanager en bestuurder. Ik vind het een voorrecht om steeds vanuit een andere positie naar hetzelfde te mogen kijken. Ik bezocht heel veel scholen in binnen- en buitenland en sprak met wetenschappers ‘all over the world’. Zo kwam ik erachter dat de fundamentele zorgen waar het onderwijs mee kampt, niet aan Nederland gebonden zijn maar zich wereldwijd voordoen.

In 1985 werd een onderwijswet van kracht, waarin gesteld wordt dat sprake dient te zijn van ‘een ononderbroken ontwikkeling van leerlingen’. Nu 30 jaar later is dat nog steeds geen wet waar je als ouder of als kind op kunt rekenen. Het is geen wet om het onderwijs op af te rekenen, maar slechts een ambitie die ten dele wordt waargemaakt.

Maatschappelijk ontkoppeld

In veel sectoren van onze maatschappij staat het klantdenken centraal. Ga maar na hoe je zelf behandeld wilt worden als je als klant ergens binnenkomt. De gezondheidszorg en het onderwijs lijken achteraan in de rij aan te sluiten als het om dit klantdenken gaat. Zelfs in de gezondheidszorg lijk je als cliënt of patiënt niet meer langs de maatschappen te hoeven hoppen. In het onderwijs is het usance om als leerling in een groep langs 8 leerjaren te hoppen. Het onderwijs bevindt zich nog steeds in een maatschappelijk isolement. En dat isolement verdwijnt niet vanzelf en niet van bovenaf en buitenaf. De enige kans is van onderop en van binnenuit.

Bermudadriehoek van het onderwijs

De Bermudadriehoek is een denkbeeldige driehoek tussen Miami, de Bermuda-eilanden en Puerto Rico, welke bekend is door het op mysterieuze wijze verdwijnen van vaar- en vliegtuigen. Het onderwijs kent ook zo’n driehoek, die gevormd wordt door de aspecten pedagogiek (waarin de ontwikkeling van kinderen centraal staat), didactiek (waarin de ordening van de leerstof centraal staat) en organisatie (de wijze waarop je deze twee aan elkaar verbindt). Elke dag werken veel professionals gepassioneerd en gedreven aan het de ontwikkeling van kinderen, maar die energie lijkt in die driehoek als sneeuw voor de zon te verdwijnen. Het ontbreekt niet aan de liefde voor kinderen of aan een goede uitwerking van leerstof en doelen. Het is het organisatiemodel dat ons verhindert dàt te doen wat we eigenlijk wíllen doen. ICT zal de komende jaren als een breekijzer fungeren, omdat het de leraar helpt meer individuele routes aan te bieden, maar de onderwijs-‘organisaties’ zijn helaas nog veelal -‘mechanisaties’. De toenemende digitalisering in en rond het onderwijs zou wel eens kunnen betekenen dat basisvaardigheden ook buiten de school geleerd kunnen worden. Mogelijk worden dan zaken als goed burgerschap relevanter en is school vooral de plek om te ontmoeten en te ‘leren samenwerken’.

Ontschotting en ontscholing

Ooit is onderwijs ingericht in gebouwen die we scholen noemen. Daarbinnen wordt de onderwijskundige driehoek vormgegeven. Het leren van kinderen is daarmee letterlijk en figuurlijk geïnstitutionaliseerd. Tal van samenwerkingsverbanden vormen zich in en rondom de school, die daarmee vaak ‘brede school’ of ‘Integraal Kindcentrum (IKC)’ wordt genoemd. Het resultaat van zo’n IKC lijkt hierdoor meer op een bedrijfsverzamelgebouw dan op een school. Wil je echt tegemoet komen aan een optimale ontwikkeling van kinderen in onze samenleving, dan vraagt dat een nieuwe visie op pedagogische en educatieve voorzieningen. ‘Kindcentra 2020’ is in dit kader een zeer kansrijke ontwikkeling. In het kindcentrum van morgen wordt gewerkt volgens één pedagogische en educatieve visie, staat het belang van het kind echt voorop en heeft elk kind een ontwikkelrecht in plaats van een leerplicht. Kinderen krijgen de beste kansen hun talenten te ontwikkelen; doorlopende ontwikkelingslijnen, dag arrangementen en kind nabije zorg horen hierbij. De huidige sectoren van de kinderopvang, peuterspeelzalen en onderwijs gaan op gelijkwaardige basis op in kindcentra en vormen één nieuwe organisatie. Daarmee worden schotten weggehaald en verliest het instituut school het alleenrecht voor het bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen.

Alignment en kantelen van onderop

Grootschalige veranderingen kennen specifieke regels. In elk geval gaat het om het bereiken van een zekere kritische massa. Als we denken aan verandering van het stelsel, kijken we meestal naar boven en verwachten we veel van beleidsmakers en politici. Van boven naar beneden innoveren leidt echter zelden tot een onomkeerbare verandering. Echte revoluties ontstaan meestal van onderop en infecteren daarna alle andere lagen in een stelsel waardoor er een duurzaam alignment ontstaat. Als een kritische massa van leraren vindt dat het zo niet meer verder kan, pas dan komt van bovenaf de noodzakelijke steun om deze beweging voort te zetten, niet andersom!

Inspiratiebronnen

Het is verbluffend als je zo lang in het onderwijs werkt, langzaam je visie op een mooie toekomst vormt en je plots iemand op YouTube iets hoort vertellen dat je hele denken in 11 minuten samenvat. Bekijk, als je 11 minuten tijd hebt, op Youtube het filmpje: ‘Changing Education Paradigms’ door Sir Ken Robinson. Als het idee van Kindcentra 2020 aanspreekt dan is de website www.kindcentra2020.nl zeer de moeite waard. Voor continue inspiratie: www.hetkind.org

Het Kantelingsalfabet

Dit is het hoofdstuk van Paul Bemelen uit Het Kantelingsalfabet. Het Kantelingsalfabet is een uniek boek met 320 pagina’s en 90 hoofdstukken van meer dan 100 auteurs. Deelnemende auteurs zijn onder andere Jan Rotmans, Guido van de Wiel, Nynke Schaaf, Richard van der Lee, Sabine van Baal, Henkjan Smits, Crystal Kwee en Arko van Brakel. Vanuit de gedachte 'Verandering begint met delen' is het eBook Het Kantelingsalfabet gratis en exclusief verkrijgbaar bij De Alfabetboeken door te klikken op de afbeelding.

verbinding, inspiratie, community, coöperatie, samen, verbinden, verandering, vernieuwing, inspiratie, inspiratieplatform, mensen, inspireren,

 



Incidentele Co-createuren

Auteur: Incidentele Co-createuren

173 74

Geregeld krijgen wij interessante blogs aangeboden van mensen die incidenteel schrijven. Uiteraard willen wij vanuit de gedachte Verandering begint met delen hiervoor ook de gelegenheid bieden.

Richard van der Lee's Profielfoto
Richard van der Lee antwoordt op het onderwerp: #205 1 jaar 2 maanden geleden
Esmeralda, dank je wel voor jouw welkome aanvulling en uiteraard eens Gr Richard
Esmeralda de Koster's Profielfoto
Esmeralda de Koster antwoordt op het onderwerp: #200 1 jaar 2 maanden geleden
Dat basisvaardigheden als grensverleggend en grensoverschrijdend denken en werken, creativiteit, sociale vaardigheden, experimenteren en exploreren ook buiten de school geleerd kunnen worden. Is een feit. Zaken als vroegtijdig positieve leef, leergewoontes aanleren, betrokkenheid, actieve integratie, ontmoeten en samenwerken’. Het bedrijfsleven kan een grote bijdrage leveren. Volg Smart Delta Lab.

Bespreek dit artikel

INFO: You are posting the message as a 'Guest'







×